Maak haast, we kunnen ze niet langer aan het lijntje houden.
Lopen.
Loop door.
Kom op.
Schiet op, sneller.
Geen genade zolang hij leeft. Daar is hij.
Lees het vonnis dan toch voor.
Het vonnis van de rechtbank luidt...
De parfumeurgezel, Jean-Baptiste Grenouille,
zal over twee dagen aan een houten kruis gebonden worden.
Met het gezicht ten hemel gericht.
Hij krijgt in levende lijve
twaalf slagen met een ijzeren staaf op z'n armen...
Op z'n schouders, heupen en benen.
Daarna zal hij hangend aan het kruis opgesteld worden tot de dood erop volgt.
De gebruikelijke genadepraktijk zal niet worden voltrokken.
In 1800 leeft er in Frankrijk een van de geniaalste als beruchtste man van 't epoque.
zijn naam was Jean-Baptiste Grenouille. Mocht zijn naam in vergetelheid zijn geraakt,
komt dat doordat z'n genie en enige ambitie zich beperkt tot 'n gebied dat in de geschiedenis geen sporen nalaat:
Het vluchtige rijk der geuren.
In die tijd heerste in de steden 'n voor ons moderne mensen nauwelijks voorstelbare stank.
Natuurlijk was de stank in Parijs het grootst, want het was de grootste stad van Europa.
En nergens heerste de stank zo hels als op de vismarkt.
Ik breng er zo nog een.
Op deze stinkendste plek van 't koninkrijk werd op 17 juli 1738
Jean-Baptiste Grenouille geboren.
Het was de vijfde voor z'n moeder. Allen waren ze onder de viskraam
doodgeboren of half doodgeboren.
Wat is er?
Het was steeds met het visafval op een hoop weggegooid.
zo zou het weer zijn gegaan, maar bij Baptiste verliep het anders.
Was is dat gehuil? Het is een kindje...
Wat is hier aan de hand?
Een pasgeborene. - Waar is z'n moeder?
ze was daarnet nog hier.
ze laat haar eigen kind gewoon achter. - ze wilde haar eigen kind ombrengen.
Daar is de moeder.
Blijf staan. - Moordenaar!
zo leidde z'n eerste schreeuw z'n moeder naar het schavot.
Jean-Baptiste werd naar het weeshuis van madame Gaillard gebracht.
Hoeveel zijn het er deze keer? - Vier, eigenlijk drie en een half.
zoals gewoonlijk meer dood dan levend. - Hier is het geld. Eerst even tekenen.
Maak ruimte. - Hoe dan?
Aan de kant.
Is het dood?
Dat blijft niet in m'n bed. - Je kan het eruit gooien.
En als het begint te huilen? - We doden het.
Harder drukken.
Wat spoken jullie daar uit?
Voor madame Gaillard was Grenouille een telg zoals alle andere.
Maar de kinderen merkten wel dat er iets met 'm aan de hand was.
Toen Jean-Baptiste vijf was kon hij nog steeds niet praten.
Maar hij bezat een aangeboren gave die hem van anderen onderscheidde.
Het was niet zo dat ze hem haatten...
ze konden hem simpelweg niet luchten.
Langzaam aan begon het 'm te dagen dat alleen hij zo'n uitzonderlijke reuk had.
Toen Baptiste eindelijk leerde praten, gebruikte hij alleen de woorden
die de betekenissen van de de geuren omvatten
die hij reeds in zich had opgenomen.
Hout.
Warm hout.
Gras... nat gras.
Stenen... Warme stenen.
Koud water.
Natte stenen.
Kikkerstenen.
Iets...
Toen hij 13 werd, had Gaillard geen plek meer voor Baptiste en verkocht hem.
Kom mee.
Tien franc.
Al bij de eerste geurvlaag van deze man...
zeven, en geen sou meer.
wist Grenouille dat hij voor hem zoveel waard was als de arbeid die hij kon verrichten.
Helaas kon madame Gaillard niet lang van de opbrengst genieten.
Weinigen overleefden het langer dan vijf jaar in Grimal's looierij,
maar Jean-Baptiste was zo taai als een resistente bacterie.
Hij bouwde een nieuwe brits en kreeg minder zwaar werk.
Elke dag werkte hij 15 tot 16 uur, zowel in de zomer als de winter.
Hij werd zich steeds bewuster wat er na de looierij op hem wachtte.
Het grootse jachtterrein van geuren op de wereld.
Grenouille.
Je gaat mee naar de stad voor een levering.
Jean-Baptiste Grenouille had 't voor elkaar. Hij leefde en was in z'n element.
Hij ging niet kieskeurig te werk. Tussen wat doorgaans als goede
of kwalijke geur werd beschouwd maakte hij geen onderscheid, nog niet.
Hij was gulzig en probeerde alle reuken in zich te verzamelen.
Met als enige voorwaarde dat de geuren nieuw waren.
Duizenden geuren vormden een onzichtbaar geheel
die hij opdeelde in de kleinst mogelijke deeltjes.
Kom hier met je luie reet.
Morgen weer een nieuwe lading, is dat mogelijk? Kom binnen.
Hoe heet het? - Amor en Psyche. M'n nieuwste creatie.
Mag ik er wat van proberen?
Hemels...
Meneer Pélissier, u bent een ware artieste.
Wat wil je?
Wil je wat kopen?
Twee voor een sou.
Als je nog eens wegloopt, dan vermoord ik je.
Die nacht kan hij de slaap niet vatten. De geur van 't meisje doet 'm plots beseffen
waarom hij zo taai en verbeten aan het leven hing.
Nu wist hij dat z'n bestaan een hogere bestemming had.
Hij moest leren hoe men een geur vasthoudt.
om niet opnieuw iets van zo'n schoonheid te verliezen.
In die tijd was er in Parijs een goed dozijn parfumeurs.
Een daarvan, de Italiaanse parfumeur Giuseppe Baldini,
had zich, toen hij drie jaar geleden naar Parijs toe was gekomen
midden op een brug gevestigd: De Pont au Change.
Baldini had in z'n jeugd 'n groots parfum gefabriceerd en hiermee 'n vermogen verdiend.
Maar Baldini was uit de mode geraakt en hij verspilde z'n tijd
door zich te omringen met koopwaar die allang niet meer konden.
Bent u daar eindelijk? - Meneer Baldini.
Zet je pruik op, Chénier.
Gaat u uit?
Ik trek me een paar uur terug in m'n werkkamer en wil niet gestoord worden.
Gaat u een nieuw parfum ontwikkelen?
zo is het. Voor graaf Verhamont.
Hij wil iets als 'Amor en Psyche',
afkomstig van die knoeier uit Rue Saint-Andrés des Artes.
Pélissier. - Pélissier. Klopt.
Amor en Psyche.
Kent u het? - Ja, je ruikt het nu overal.
Op iedere hoek van de straat. Ik heb een staal voor u gekocht.
Als u even wilt proberen?
Waarom zou ik dat willen?
U heeft gelijk. Niets bijzonders. Het ruikt heel gewoontjes.
Limoenolie als sleutelnoot, denk ik. - Werkelijk? En de kernnoot?
Oranjebloesemessence, denk ik. En misschien rozemarijntinctuur.
Het interesseert me geen lor wat die knoeier Pélissier erin gekwakt heeft.
Daar heeft u gelijk in, meneer.
Ik ga voor de graaf iets creëren wat werkelijk furore maakt.
Daar ben ik van overtuigd, meneer Baldini.
Neem de winkel over, Chénier. Hou iedereen uit m'n buurt.
Inspiratie verkrijgt men door rust en stilte.
Ja...
Heb je verder nog wat nodig? - Inspiratie.
Giuseppe toch, je bent altijd nog de grote parfumeur Baldini.
Schitterend.
Hij flikt het 'm weer.
Limoenolie.
Oranjebloesemessence, dat staat vast.
Kruidnagel?
Nee...
Het kan kaneel zijn.
En weg is het.
Kaneel.
Nee, geen kruidnagel.
Muskus? Nee.
Wie is daar? - Ik ben gestuurd door meester Grimal.
Ik kom het geitenleer brengen.
Kom binnen.
Daar, leg het op tafel.
zeg je meester dat het leer goed is. Ik kom binnenkort betalen.
Jawel.
U wilt toch dat het vandaag lekker ruikt?
Ja, natuurlijk. Hoezo? - Met Amor en Psyche, van Pélissier?
Hoe kom je op het absurde idee dat ik 'n andermans parfum zou gebruiken?
U ruikt ernaar. U heeft het op uw voorhoofd en uw hemd.
Het is niet goed, dat Amor en Psyche. Teveel rozemarijn, en teveel van dit.
Bergamot en petrolie.
Petrolie.
Wat nog meer?
Dit en dat.
Oranjebloesem, limoen, muskus... - Rozemarijn.
Civit?
En dit.
Storax. - Dat zit er ook in.
Je mag dan wel een goede neus bezitten...
M'n neus kent elke geur ter wereld en is de beste van Parijs.
Ik ken ze alleen nog niet allemaal bij naam.
Val me niet in de rede. Je bent onbeschoft en aanmatigend.
Geen mens kent de namen van alle geuren.
Ik ken natuurlijk de ingrediënten al van Amor en Psyche...
Daar heeft men slechts een redelijke fijne neus voor nodig.
Enkel een ervaren parfumeur weet de exacte formule te herleiden.
Welke noten, de wijze en de exacte hoeveelheden...
Kun je voor mij de exacte formule voor Amor en Psyche opnoemen?
Met je beste neus van Parijs...
Spreek, sta niet te dromen! zie je wel, je kunt het niet.
Natuurlijk niet. Waarom zou je 't ook kunnen.
Talent alleen stelt nagenoeg niets voor.
Alleen ervaring, die verworven is door bescheidenheid en vlijt. Dat telt.
Ik weet niet wat een formule is. Als u wilt maak ik Amor en Psyche voor u.
En jij denkt dat ik jou in m'n werkplaats laat morsen met dure essences? Jij!?
Ja. - Oppassen nu.
Hoe heet je eigenlijk?
Jean-Baptiste Grenouille.
Goed dan, Jean-Baptiste Grenouille, je wordt meteen in de gelegenheid gesteld
je bewering waar te maken. Dit is tegelijkertijd 'n gelegenheid voor je
de deugd der bescheidenheid te leren. - Hoeveel zal ik er maken?
Wat maken? - Hoeveel Amor en Psyche wilt u hebben?
zal ik deze vullen? - Nee, dat doe je niet!
Vul deze maar. - Ja, meester.
Maar meneer Baldini, ik maak het op mijn manier.
Ga je gang.
Laat dat niet vallen. Het is pure alcohol. Je blaast het huis nog op.
Je moet het eerst afmeten.
Halt. Genoeg nu! Hou ogenblikkelijk op. Basta!
Altijd eerst de ingrediënten, dan pas de alcohol.
Een parfum mag nooit zomaar geschud worden.
Ik moet wel gek zijn geweest om jou met je gezwets aan te horen.
Het is klaar.
Mama mia...
Dit is Amor en Psyche gemaakt.
Het is alleen geen goed parfum.
Als u me toestaat, dan zal ik het verbeteren.
Nu is het een goed parfum.
Wilt u het niet proberen, meester?
Ik ben daar nu niet voor in de stemming. Ik heb andere zaken aan m'n hoofd. Ga nu.
Maar meester... - Ga nu.
Mag ik nu bij u werken, meester?
Ik zal erover nadenken. - Meester...
Ik moet leren hoe men geuren conserveert.
Kan ik dat bij u leren?
Ik moet daarover nadenken. Ga nu.
Ik hou van je.
Ik geef je vijftig franc voor hem.
Grenouille.
De transactie met Grimal had een diepgaande uitwerking op alle drie de partijen.
Niet in de laatste plaats voor Grimal zelf.
Met de indiensttreding van Grenouille bloeide de zaak van Baldini op.
zelfs in z'n eigen hoogtij dagen was Baldini niet zo beroemd en in trek geweest.
Voor Baptiste ging eindelijk de deur open naar de vakgeheimen van de parfumeur.
Let goed op wat ik je ga vertellen.
zoals bij een muziekakkoord bestaat een parfumakkoord uit vier essences, of noten.
zorgvuldig samengesteld uit hun onderlinge harmonie.
leder parfum bevat drie akkoorden. Hoofd, kern en basis.
Logischerwijs bestaat het dus in totaal uit twaalf noten.
Het hoofdakkoord is slechts de eerste indruk en vervliegt na enkele minuten.
Waarna het kernakkoord naar voren treedt.
Het thema van het parfum wat meerdere uren blijft hangen.
Uiteindelijk het basisakkoord, de naklank van 't parfum, die enige dagen werkt.
De oude garde is van mening dat 'n parfum zich werkelijk onderscheidt
indien men er nog een noot aan toevoegt. Een essence die op de voorgrond staat.
En de anderen naar de achtergrond drukt.
De legende gaat dat men bij een faraotombe een amfora vond.
Toen men die opende kwam er 'n parfum vrij die na al die duizenden jaren
nog steeds een dergelijke subtiele schoonheid bezat, doch krachtig,
dat een enkel ogenblik ieder mens ter wereld zich in het paradijs waande.
Twaalf essences kon men herleiden, maar de dertiende, die het verschil maakte
kan nooit of te nimmer herleid worden.
Hoezo niet?
Wat bedoel je daarmee?
Omdat het een legende is, domkop.
Wat betekent legende?
Het is onbelangrijk.
Jean-Baptiste.
Wat doe je? - Ik moet leren hoe je 'n geur vastlegt.
Waar heb je het eigenlijk over? - Leren hoe je 'n geur oneindig vastlegt.
Je bedoelt conserveren. - Dat moet u mij vertellen.
Kom eerst maar 's bij zinnen. Rustig aan, we hebben nog werk te doen.
De ziel van alle wezens is de geur, dat heeft u mij verteld.
Ik maak zoveel parfums als u wilt, zolang u mij uitlegt hoe je moet conserveren.
Kunt u dat doen?
Ja, natuurlijk. - Laat het me dan zien.
Dan maak ik voor u het beste parfum ter wereld.
Stel je het eens voor: Tienduizend rozen voor een enkele ons.
Dat was de laatste.
En nu, goed omscheppen. Dan komen de blaadjes van onder te liggen.
Dan pak ik de lambiek alvast. Pas op dat je jezelf niet bezeerd.
We moeten ze de dood insturen met hun essence intact.
Dat is voldoende. Help me even met de morenkop.
Het komt aan op de juiste temperatuur. Als het kwik tot hier is gestegen,
dan is het heet genoeg en stijgen de oliedampen op.
En dit hier, dit vernuftige apparaat is een eigen uitvinding.
Koud water wordt hierdoor gepompt en komt hierin uit.
Van boven komt de essence, die condenseert...
En verzamelt zich uiteindelijk hier.
In Grass mochten we natuurlijk alleen maar frisse lucht uitstoten.
Grass, wat een stad.
Het Rome van geuren. Het beloofde land der parfums.
Niemand kan oprecht van zichzelf zeggen dat hij een parfumeur is,
zolang hij niet in dat oord zijn sporen verdiend heeft.
Geen zorgen, dat gebeurt met regelmaat.
Op Grass.
Meester.
De reinste ziel van de roos.
Jean-Baptiste.
Wat is er gebeurd?
Wat heb je gedaan? - U heeft gelogen.
Wat? - U hebt gelogen.
Hoe durf je zo tegen me te spreken.
U zei dat men alle geuren kan conserveren. - Dat is ook zo.
Waar ruikt dit naar?
Naar helemaal niets.
Waar zou 't dan naar moeten ruiken? - Glas.
Maar glas heeft toch geen geur. - Natuurlijk wel. En wat is dit?
Ik ruik niets.
Het zou naar koper moeten ruiken.
Je hebt geprobeerd de geur van koper te distilleren? ijzer, glas, koper...
Wat heb je nog meer geprobeerd?
Nee!
Ben je nou helemaal van lotje getikt?
U zei me toch te experimenteren. - Experimenteren...
Maar niet met m'n kat!
Wat ben je voor een onmens? Heb je dan helemaal geen verstand?
Je kan de geur van een kat niet distilleren, net zomin als de geur van jou of mij.
Gaat dat niet? - Nee, natuurlijk niet.
Hij zit in het stadio ultimo. - Kunt u er niets tegen doen?
Hij zal doodgaan. - Nee, hij mag niet doodgaan.
Ik ontvang graag vijftig franc.
Dit kun je me niet aandoen. Sterf nog niet. Niet nu.
Is er geen?
Is er geen andere manier om geuren vast te leggen dan te distilleren?
Jean-Baptiste...
Is er geen manier? - Jawel, die is er geloof ik wel.
Hoe verloopt dat?
Het komt neer op de geheime kunst van de enfleurage.
Vertel het me eens.
Ik ben die vaardigheid niet eigen.
Kan ik dat in Grass leren?
Tja, weet je... - Kan ik dat?
Waar anders dan in Grass.
Binnen 'n week was Grenouille weer beter. Maar om naar Grass af te reizen
en daar te mogen werken had hij een gezellenbrevet nodig.
Baldini was bereid dat document op te stellen
onder de voorwaarde dat hij 100 formules voor nieuwe parfums zou achterlaten.
Dat maakte Grenouille niets uit; hij had hem er duizenden kunnen geven.
Op de ochtend van z'n vertrek was Baldini een tevreden mens.
Eindelijk zou hij beloond worden voor het jaren lang harde werken.
Hij kon zich niet herinneren ooit een betere dag te hebben gehad.
Gelukzalig en opgetogen viel hij in slaap. In dit leven zou hij niet meer ontwaken.
Des te verder hij de stad achter zich liet, des te meer hij zich verlost voelde.
De lucht boven hem werd steeds helderder, schoner en zuiverder.
Eindelijk kon hij vrij ademen.
Er liepen twee wegen naar Grass. De ene liep langs dorpen en huizen,
de andere liep in een rechte streep over heuvels en bergen de Provence in.
De keuze was snel gemaakt.
zo voerde z'n neus hem steeds verder weg van de mensen.
En dreef hem steeds dwingender in de richting
van de magneetpool der grootst mogelijke eenzaamheid.
Grenouille had even nodig om te begrijpen dat hij een plek had gevonden
waar geuren nagenoeg afwezig waren.
Om hem heen was er niks behalve de geur van dood gesteente.
De plek had wat heiligs over zich.
Niet langer afgeleid door externe factoren kon hij zwelgen in z'n eigen bestaan.
En hij genoot met volle teugen.
Mettertijd vervlogen Grenouille's obsessies.
En hij had hier mogelijk de rest van z'n levensdagen kunnen slijten.
Er zaten duizenden geuren in z'n kleding. De geur van zand, steen, mos...
Alsook de geur van de worst die hij enkele weken terug gegeten had.
Maar één enkele geur ontbrak.
z'n eigen geur.
Hij begreep voor het eerst in z'n leven dat hij zelf geen geur bezat.
Hij begreep dat hij z'n leven lang een niemendal voor anderen was geweest.
Hij proefde nu de angst van z'n eigen vergetelheid.
Alsof hij niet bestond.
Bij het ochtendgloren bedacht Grenouille een nieuw plan.
Hij moest zijn reis naar Grass voortzetten.
Hij wilde aan de wereld niet alleen aantonen dat hij bestond,
dat hij iemand was, maar dat hij ook uitzonderlijk was.
Met deze beslissing was het alsof de Goden hem gunstig gestemd waren.
Laura?
Ik kom zo, papa.
Ik heb je hier nog niet eerder gezien.
Dit is m'n eerste seizoen.
Met meerderen is het leuker om te plukken, vind je ook niet?
Het schijnt dat jij alles plukt wat je maar vindt.
Idioot. Ik heb al vaak gezegd de bloesems niet erin te drukken alsof je een kip vult.
Kijk eens hoe Grenouille het doet.
Hoe behendig hij te werk gaat. De kunst van de enflourage
is dat de bloemen langzaam de dood in glijden.
Behandel ze als 'n dame, toch Druot?
zoals u zegt, madame.
Jij daar, ga eens kijken of de bloesems al klaar zijn.
ze moeten nog even. - Je doet wat ik je zeg.
Hou daarmee op.
Ik ben niet in de stemming.
Weet je dat zeker?
Natuurlijk weet ik dat zeker.
Ik zei toch...
Nee.
Zoals je wilt.
Lucien?
Zet de ladder weer terug. - Doe het zelf.
Lucien?
De tuberozen voor madame Arnulfi. Is ze er niet?
Ze is bezig.
Het is zonde om de bloemen te koken.
Of wat er ook mee gebeurt.
Vertel eens, wat doe je ermee?
Ik verwarm ze in dierlijk vet. - Met welk doel?
Het vet zuigt het aroma eruit.
En daarna?
Dan laat ik het afkoelen tot pommade. En dan wordt het gefilterd, voordat het...
Voordat wat?
Voordat ik alcohol en andere essences toevoeg. Niets aanraken!
Wat zit daarin? - Alleen bloemen.
Mag ik 's kijken? - Nee.
Niet nu, ik heb het druk. Je moet weer gaan.
Laat me toch even spieken... - Niets aanraken.
Goedemorgen, madame. - Goedemorgen.
Waarom is de tank bedekt?
Dat is 'n experiment, zodat de bloesems niet zoveel licht ontvangen.
zodat de geur beter behouden blijft.
Als jij dat denkt.
Kom mee, dan betaal ik de rekening van je meester.
zo blijft de geur beter behouden, zeg je.
Ik ruik niet zoveel.
Nou ja, dan is m'n experiment niet gelukt.
Hou je met iets dergelijks niet bezig tijdens werktijd.
Hoeveel kost het als ik met u mee ga?
Hangt ervan af wat uw wensen zijn.
Wat is dat voor iets?
Ik maak een parfum.
Gaat u alstublieft liggen.
Het voelt verschrikkelijk.
Het is slechts dierenvet. Dat absorbeert je geur.
Je wilt een parfum van mij maken?
Geef maar toe, dat windt je op.
Ik doe het werk graag.
Hou je arm even zo.
Als je maar niet denkt dat je me gaat vastbinden.
Strek je arm, alsjeblieft.
Ik heb al wat rare snuiters gezien... - Nu, lig stil.
Goeie genade, wat is dat?
Dat heb ik nodig om het vet af te schrapen.
Ben je niet goed wijs? - Ik zei ontspan, anders verpest je het.
Als je bang bent, stink je. En dan is het parfum bedorven.
Dat is de druppel.
Verdwijn. Hier heb je je geld.
Ik ben toch geen kerstgans.
Weg, hoepel op.